ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
449
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
نيك بوذ و دايم بر كوكرم « 1 » كرده به آتش يا « 2 » كاورس بوى برنهذ و بناشتا بكرمابه روذ « 3 » . فى سؤ الحال « 4 » اين بيمارى كويند بيش از استسقا آيذ « 5 » ، جنانك كابوس بيش از صرع ، اكر ان كابوس را اندر نيابى بصرع باز كردذ ، اين سو الحال « 6 » را نيز اكر اندر نيابذ باستسقا باز كردذ ، اكنون من نشانيها اين بيمارى « 7 » بكويم « 8 » . آنكس را كمزاج جكر سرد كردذ از سبب غذاها سرد يا از آب سرد كه مفاجا بسيار بخورذ يا از خون رفتن بسيار بفصد يا از باسور يا از حيض ، و اين كس را روى اماس كيرذ « 9 » ، انكشتان دست و باى همجنين كردذ « 10 » ، روى [ فاسيذه ] « 11 » و همه تن وى متربّل كردذ جن بنبه تر كرذه و دم تنك كند و ساقها ضعيف كردذ ، علاج وى نقيع الصبر بوذ اكر باسور نهدارذ و ياره فيقرا و حبّى كى از صبر كرده بوذ و بسبايه و غاريقون و غافث و سقمونيا و شحم حنظل ، و اكر باسور دارذ ياره فيقرا اميزذ و بجاى صبر حضض كند ، و اكر تن تر بوذ اندكى [ خون بركيرذ ] « 12 » نه از قبل بسيارى جه از قبل ترى خون ، جنانك هيزم تر بركيرند از اتش تا وى قوى « 13 » كردذ ، و باز ما الاصول به كار دارذ جنانك ياد كردم و كلنگبين و مصطكى و عود خام و كوارش سفرجلى نامسهل و كوارش عود و آن ريم اهن [ از همه به ] « 12 » بوذ
--> ( 1 ) - ف : « كرم » ندارد ( 2 ) - ف : با ( 3 ) - ب ه : صواب باشد ( 4 ) - ف : باب فى سوا الحال ( 5 ) - ف : بديد آيذ ( 6 ) - ف : سوا الحال ( 7 ) - ف : بيماريها ( 8 ) - ب ه : تا تو بدانى ( 9 ) - ب ه : و ( 10 ) - ب ه : كى ( 11 ) - از « ف » افزوده شد . ب ه : افزوده . اعنى بياماسذ م : ماسيذه ( 12 ) - از « ف » افزوده شد . در اصل خوانده نمىشود ( 13 ) - ب ه : افزوده . تر